Gelir Gider

Acil durum fonu nedir, ne kadar olmalı, nasıl biriktirilir?

Gelir Gider ekibi ·

Arabanın arızası, diş tedavisi, bir aylık işsizlik ya da beklenmedik bir fatura. Bunlar nadir değildir; çoğu hanede yılda birkaç kez olur. Elinizde ayrılmış bir para yoksa çözüm hep aynıdır: kredi kartı ya da kredi. Acil durum fonu, bu anlarda borca girmemeniz için önceden kenara koyduğunuz paradır. Yatırım değildir, birikim hedefi değildir; tek işi var: kötü günde elinizin altında olmak.

Ne kadar olmalı?

Genel öneri üç ile altı aylık zorunlu giderdir. Zorunlu gider, gelir kesilse bile ödemek zorunda olduğunuz kalemlerdir: kira ya da konut kredisi taksiti, faturalar, mutfak, ulaşım, kredi taksitleri ve sigorta. Tatil, dışarıda yemek ve abonelikler bu hesaba girmez. Aylık zorunlu gideriniz 40.000 TL ise hedef 120.000 ile 240.000 TL arasıdır.

Bu rakam ilk bakışta ulaşılmaz görünebilir. O yüzden hedefi kademelendirin. İlk hedef bir aylık zorunlu gider; bu bile çoğu küçük sürprizi karşılar. Sonra üç ay, sonra altı. Düzenli maaşı olan ve ikinci bir geliri bulunan bir hane üç ayla yetinebilir; serbest çalışan ya da tek gelirli bir hane altı aya yaklaşmalıdır.

Zorunlu giderinizi bilmiyorsanız aylık bütçe hesaplama aracına rakamlarınızı girin; “ihtiyaçlar” satırı size bir aylık hedefi verir.

Nerede tutulmalı?

Acil durum fonunun iki özelliği olmalı: hemen ulaşılabilir olmalı ve değer kaybetmemeli. Türkiye’de bunun en uygun yeri kısa vadeli, günlük ya da 32 günlük vadeli mevduat hesabıdır. Enflasyonun altında kalsa bile getirisi vardır ve bir iki gün içinde çekebilirsiniz. Ne kadar getireceğini mevduat faizi hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

  • Maaş hesabında tutmayın. Gözünüzün önünde duran para harcanır. Ayrı bir hesap, hatta ayrı bir banka olsun.
  • Hisse ya da fona koymayın. İhtiyaç anı piyasanın düştüğü güne denk gelebilir; acil fonun değeri sabit olmalı.
  • Bir kısmı döviz ya da altın olabilir. Fon büyüdükçe bir bölümünü döviz ya da gram altında tutmak değer kaybına karşı korur, ama ilk bir iki aylık kısım lira cinsinden ve anında çekilebilir olmalı.

Dar bütçeyle nasıl biriktirilir?

1. Önce kendinize ödeyin

Ay sonunda “artan parayı” biriktirmek işe yaramaz, çünkü nadiren para artar. Maaş yattığı gün belirlediğiniz tutarı acil fon hesabına aktarın; mümkünse bankada otomatik talimat verin. Gelirinizin yüzde 5’i bile bir başlangıçtır; önemli olan her ay olmasıdır.

2. Biten taksitin parasını fona yönlendirin

Bir kredi ya da taksit bittiğinde ayda serbest kalan tutar, bütçenizde zaten “yokmuş gibi” yaşadığınız paradır. Onu harcama alışkanlığına katmadan doğrudan fona aktarın. Hangi taksitin ne zaman biteceğini uygulamadaki borç takvimi gösterir.

3. Tek seferlik gelirleri bölün

Prim, ikramiye, kıdem tazminatı ya da bir satış geliri geldiğinde en az yarısını fona koyun. Bu paralar bütçede hesaplanmamış olduğu için en kolay biriken paradır.

4. Önce fon mu, önce borç mu?

Yüksek faizli kart borcunuz varsa önce küçük bir fon (bir aylık gider ya da en azından 15-20 bin TL) kurun, sonra bütün gücünüzle borcu kapatın, ardından fonu büyütün. Fon olmadan borç ödemek riskli: ilk sürprizde yine karta sarılır ve başa dönersiniz. Borç bitince fonu hedefe taşıyın.

Ne zaman kullanılır, ne zaman kullanılmaz?

Fon, beklenmedik ve zorunlu masraflar içindir: sağlık, iş kaybı, zorunlu tamir, ani taşınma. Tatil, indirimde gördüğünüz telefon ya da yılbaşı hediyesi için değildir; onlar ayrı bir birikim hedefidir. Fonu kullandıktan sonra ilk işiniz onu eski seviyesine getirmek olmalı.

Hedefi takip etmek

Hedefi ve ayda ayırdığınız tutarı bir yere yazın; aylar geçtikçe yükselen bir çubuk görmek sürdürmeyi kolaylaştırır. Gelir Gider uygulamasında acil durum fonunu birikim hedefi olarak tanımlayıp her ay ne kadar yaklaştığınızı görebilir, altın ve döviz kısmını güncel fiyatla takip edebilirsiniz.

Gelir Gider uygulamasını indir

Maaşınızı, kartlarınızı ve düzenli ödemelerinizi bir kere girin; ay sonunda ne kalacağını ilk günden görün.

Telefonunuz için uygulamayı indirin

Diğer yazılar