Gelir Gider

Ev sahibi yasal sınırdan fazla kira zammı isterse ne olur?

Gelir Gider ekibi ·

Yenilenen kira sözleşmelerinde artışın bir üst sınırı vardır ve bu sınırı aşan kısım, sözleşmede yazsa bile geçerli değildir. Kiracı yasal sınıra kadar olan artışı ödemekle yükümlüdür, fazlasını ödemek zorunda değildir. Aşağıda kuralı, istisnalarını ve ne yapabileceğinizi sırayla anlatıyoruz.

Yasal sınır nedir?

Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesine göre yenilenen kira döneminde artış, bir önceki kira yılındaki tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez. Bu oran her ay TÜİK verisiyle yeniden hesaplanır. Kasım 2026’da yenilenen sözleşmeler için sınır yüzde 31,23’tür: 20.000 TL’lik kira en fazla yaklaşık 26.245 TL olur.

Sözleşmenizin yenilendiği aya göre güncel oranı ve yeni kiranızı kira artış oranı hesaplama aracında görebilirsiniz. Konutlarda bir dönem uygulanan yüzde 25 sınırı Temmuz 2024’te sona erdi; şu an konut ve iş yeri için aynı kural geçerlidir.

Sözleşmede daha yüksek oran yazıyorsa?

Sözleşmeye “her yıl yüzde 50 artış” gibi bir madde konmuş olabilir. Yasal sınırı aşan kısım geçersizdir; artış yasal oranla sınırlı kalır. Sözleşmede daha düşük bir oran yazıyorsa o oran uygulanır, çünkü yasa üst sınırı belirler, taraflar daha azında anlaşabilir.

Ev sahibi fazlasını isterse ne yapmalısınız?

  • Yasal sınıra göre hesaplanan yeni kirayı, her zamanki gibi banka yoluyla ve zamanında ödeyin.
  • Ödeme açıklamasına hangi ayın kirası olduğunu yazın; dekontları saklayın.
  • Hesabı ev sahibiyle paylaşın; çoğu anlaşmazlık oranın nasıl hesaplandığı gösterilince çözülür.
  • Anlaşma olmazsa uyuşmazlık önce arabulucuya, oradan sonuç çıkmazsa mahkemeye gider.

Yasal sınıra göre artırılmış kirayı tam ve zamanında ödeyen kiracı borcunu yerine getirmiş olur. Ev sahibi yalnız zammı az bulduğu için kiracıyı çıkaramaz; tahliye ancak kanunda sayılan sebeplerle istenebilir.

Beş yıl kuralı

Önemli bir istisna var. Kira ilişkisi beş yılı doldurduysa, yeni dönemin kirası hâkim tarafından yeniden belirlenebilir. Bu durumda mahkeme yukarıdaki oranla bağlı değildir; çevredeki benzer evlerin kiralarına (emsal kira), evin durumuna ve hakkaniyete bakar. Buna kira tespit davası denir. Beş yılını dolduran kiracılar, ev sahibinin emsal kiraya yakın bir artış talebiyle karşılaşabilir.

Kira tespit davası ve arabuluculuk

Kira uyuşmazlıklarında 1 Eylül 2023’ten beri dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabulucuda anlaşma sağlanamazsa dava sulh hukuk mahkemesinde görülür. Davayı ev sahibi de kiracı da açabilir; kiracı, kiranın emsallerin üstünde kaldığını düşünüyorsa indirim için de başvurabilir.

Yeni kiracı için durum farklı

Yasal sınır yenilenen sözleşmeler içindir. Ev boşalıp yeni bir kiracıyla ilk kez sözleşme yapılırken kira serbestçe belirlenir. Bu yüzden eski kiracının ödediği kira ile aynı binadaki yeni kiracının kirası arasında büyük fark olabilir.

Kira artışını bütçeye yazmak

Kira çoğu evin en büyük sabit gideridir ve yılda bir kez sıçrar. Yenileme ayından birkaç ay önce yeni kirayı hesaplayıp bütçenize koymak, o ay sürprizle karşılaşmamanızı sağlar. Gelir Gider uygulamasında kira ödemenize zammın hangi aydan geçerli olacağını yazarsınız; önceki aylar değişmeden kalır.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Somut bir anlaşmazlıkta bir avukata ya da arabulucuya danışın.

Gelir Gider uygulamasını indir

Maaşınızı, kartlarınızı ve düzenli ödemelerinizi bir kere girin; ay sonunda ne kalacağını ilk günden görün.

Telefonunuz için uygulamayı indirin

Diğer yazılar