Kıdem tazminatını kimler alır, nasıl hesaplanır?
Gelir Gider ekibi ·
Kıdem tazminatı, bir iş yerinde en az bir yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesi kanunda sayılan sebeplerden biriyle sona erdiğinde ödenen paradır. Her tam çalışma yılı için otuz günlük brüt ücret tutarındadır. İki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir: süre ve sona erme sebebi.
Birinci şart: en az bir yıl
Aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmanız gerekir. Aynı işverenin farklı iş yerlerinde geçen süreler birleştirilir. Bir yılı doldurmadan ayrılan işçiye kıdem tazminatı ödenmez.
İkinci şart: sözleşmenin nasıl sona erdiği
Kıdem tazminatına şu durumlarda hak kazanılır:
- İşveren işten çıkardıysa. İstisnası, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle yapılan fesihtir; bu durumda tazminat ödenmez.
- İşçi haklı bir nedenle kendisi ayrıldıysa: ücretin ödenmemesi ya da eksik ödenmesi, sigorta primlerinin eksik yatırılması, sağlığı tehdit eden çalışma koşulları, taciz gibi durumlar.
- Erkek işçi zorunlu askerlik nedeniyle ayrıldıysa.
- Emeklilik (yaşlılık, malullük aylığı ya da toptan ödeme) için ayrıldıysa.
- Emeklilik için yaş dışındaki şartları (sigortalılık süresi ve prim günü) tamamlayıp kendi isteğiyle ayrıldıysa. Bunun için SGK’dan alınan yazı işverene verilir.
- Kadın işçi evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrıldıysa.
- İşçi öldüyse; tazminat yasal mirasçılarına ödenir.
İstifa eden kıdem tazminatı alır mı?
Kural olarak hayır. Kendi isteğiyle, haklı bir neden olmadan ayrılan işçi kıdem tazminatı alamaz. Yukarıdaki haklı nedenlerden biri varsa ya da askerlik, evlilik, emeklilik gibi özel durumlardan biri söz konusuysa istifa eden de hak kazanır. Haklı nedenin belgelenebilmesi önemlidir.
Nasıl hesaplanır?
- Her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir.
- Tam yılı aşan aylar ve günler orantılı olarak eklenir.
- Giydirilmiş ücret, çıplak brüt maaşa düzenli ödenen yol, yemek, ikramiye gibi para ve parayla ölçülebilen hakların eklenmesiyle bulunur.
- Hesapta işten ayrıldığınız tarihteki son ücret esas alınır.
Kıdem tazminatı tavanı
Bir yıl için ödenecek tutarın üst sınırı vardır ve yılda iki kez, Ocak ve Temmuz’da güncellenir. 1 Temmuz 2026’dan itibaren tavan 73.729,87 TL’dir (yılın ilk yarısında 64.948,77 TL idi). Giydirilmiş brüt ücretiniz tavanın üzerindeyse hesap tavan üzerinden yapılır. İşten çıkış tarihindeki tavan uygulanır; yeni tavan Ocak 2027’de açıklanacak.
Kesintiler
Kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilmez. Yalnız binde 7,59 damga vergisi kesilir.
Örnek hesaplar
- Brüt 50.000 TL ücret, 5 tam yıl: 250.000 TL brüt tazminat. Damga vergisi 1.897,50 TL, net 248.102,50 TL.
- Brüt 90.000 TL ücret, 10 tam yıl: ücret tavanı aştığı için yıl başına 73.729,87 TL alınır. Brüt tazminat 737.298,70 TL, net yaklaşık 731.703 TL.
İşe giriş ve çıkış tarihinizle kendi tutarınızı kıdem tazminatı hesaplama aracında görebilirsiniz.
İhbar tazminatı ayrı bir haktır
İşveren, bildirim süresine uymadan işten çıkarırsa kıdem tazminatına ek olarak ihbar tazminatı da öder. İkisi ayrı hesaplanır; ihbar tazminatından gelir vergisi de kesilir.
Zamanaşımı
Kıdem tazminatı alacağında zamanaşımı süresi, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıldır. Ödenmeyen tazminat için önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Tazminat geldiğinde
Toplu para bir kere gelir. Önce yüksek faizli borçları, özellikle kredi kartı borcunu kapatmak; ardından üç ile altı aylık gideri karşılayacak bir acil durum fonu ayırmak çoğu durumda en sağlam sıradır.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Kendi durumunuz için bir iş hukuku uzmanına danışın.
Gelir Gider uygulamasını indir
Maaşınızı, kartlarınızı ve düzenli ödemelerinizi bir kere girin; ay sonunda ne kalacağını ilk günden görün.
Telefonunuz için uygulamayı indirin
Diğer yazılar
- Kredi kartının asgarisini ödersem ne kadar faiz gelir?
- Kredi kartı ekstresi nasıl okunur? Dönem borcu ve asgari tutar
- Kredi kartı son ödeme tarihi geçerse ne olur?
- Hesap kesim tarihi ve son ödeme tarihi: fark nedir?
- Akdi faiz nedir? Gecikme faizinden farkı ve hesaplama
- Asgari ücret 2027: ne zaman açıklanacak, net ne kadar olur?
- Maaş yıl içinde neden azalır? Vergi dilimi nasıl işler?
- Ev sahibi yasal sınırdan fazla kira zammı isterse ne olur?
- Krediyi erken kapatmak mantıklı mı? Örnek hesap
- Kredi kartı asgari ödeme tuzağı: 40.000 TL borç nasıl 3 yıl sürer?
- Acil durum fonu nedir, ne kadar olmalı, nasıl biriktirilir?
- Kredi kartı borcu nasıl kapatılır? Adım adım plan
- Aile bütçesi nasıl yapılır? Ay başında kurulan basit plan
- 50/30/20 bütçe kuralı nedir? Türkiye için uyarlama